Anh đào ngọt: dinh dưỡng, lợi ích sức khỏe và cách dùng

Prunus avium

Anh đào ngọt là một trong những niềm vui lớn của đầu mùa hè. Giống như họ hàng chua của mình, chúng chứa anthocyanin, các polyphenol khác và một lượng nhỏ melatonin. Các nghiên cứu – chủ yếu với anh đào chua, nhưng cũng có một số với giống ngọt như Bing – gợi ý anh đào có thể giảm các chỉ số viêm, hạ axit uric và có thể hỗ trợ giấc ngủ.

Anh đào ngọt cũng rất đa năng: trong bếp, trong chăm sóc da và trong vườn, nơi cây anh đào là nguồn thức ăn sớm quan trọng cho ong.

Giá trị dinh dưỡng (trên 100 g anh đào tươi):

Anh đào ngọt chứa nhiều đường hơn anh đào chua một chút, nhưng có chỉ số đường huyết vừa phải nhờ chất xơ.

Lợi ích sức khỏe

• Viêm – Trong các nghiên cứu ở người lớn khỏe mạnh, ăn anh đào ngọt mỗi ngày trong vài tuần làm giảm một số chỉ số viêm.
• Bệnh gút và axit uric – Anh đào có thể làm giảm axit uric. Trong một nghiên cứu quan sát ở người bị gút, những người ăn anh đào ít bị cơn gút hơn.
• Giấc ngủ – Anh đào chứa melatonin và tryptophan. Các nghiên cứu nhỏ – chủ yếu với nước ép anh đào chua – thấy giấc ngủ cải thiện nhẹ. Lượng melatonin trong anh đào thấp hơn nhiều so với viên bổ sung.
• Tim và mạch máu – Kali và polyphenol có thể giúp giữ huyết áp khỏe mạnh.
• Vận động và phục hồi – Các nghiên cứu với nước ép anh đào thấy giảm đau nhức cơ sau vận động mạnh; phần lớn dùng anh đào chua.
• Đường huyết – Anh đào tươi với lượng vừa phải phù hợp với đa số người kháng insulin hoặc tiểu đường type 2. Anh đào sấy và nước ép chứa nhiều đường hơn hẳn.
• Da – Vitamin C và polyphenol bảo vệ tế bào; vitamin C cần để tạo collagen.

Không có bằng chứng anh đào giúp ích cho ADHD, rò rỉ ruột hay mệt mỏi mạn tính.

Cách sử dụng

Trong bếp

Anh đào rất hợp:

• làm nền cho compote, sốt và kem tự làm,
• trong sinh tố với hạnh nhân và kefir,
• trên bánh ngọt, trong bánh clafoutis hoặc trên granola,
• sấy khô hoặc đông lạnh – khi đông lạnh chúng giữ phần lớn chất dinh dưỡng.

Trong thảo dược

• Cuống anh đào – theo truyền thống pha trà lợi tiểu nhẹ
• Vỏ cây – theo truyền thống dùng cho ho

Trong mỹ phẩm

• Mặt nạ anh đào tươi – phương thuốc dân gian cho da
• Chiết xuất – trong sản phẩm chăm sóc da tự nhiên nhờ đặc tính chống oxy hóa
• Dầu nhân anh đào – loại dầu nhẹ, nuôi dưỡng cho da nhạy cảm

Trong vườn

• Cây anh đào ra hoa sớm và là nguồn thức ăn quan trọng cho ong và các loài thụ phấn khác
• Lá có thể ủ phân
• Cây anh đào là cây cảnh đẹp quanh nhà và hợp với vườn permaculture

Lưu ý: Hạt anh đào chứa amygdalin, có thể giải phóng cyanide khi nhân bị nghiền hoặc nhai. Lỡ nuốt một hạt thì vô hại, nhưng đừng nghiền hay ăn nhân.

Những kết hợp hay

• Hạnh nhân hoặc hạt phỉ – thêm protein và chất béo lành mạnh
• Kefir hoặc sữa chua tự nhiên – bữa phụ tốt cho đường ruột
• Sô-cô-la đen (70% trở lên) – kết hợp kinh điển, giàu polyphenol
• Hạt lanh – thêm chất xơ
• Gừng và nghệ – trong sinh tố ấm áp

Lượng gợi ý

• Người lớn: 100–200 g anh đào tươi mỗi ngày (khoảng một bát)
• Trẻ em: 50–100 g mỗi ngày
• Trà cuống anh đào: 1 muỗng canh cuống khô cho 250 ml nước, hãm 10 phút

Công thức: sinh tố anh đào và kefir

Nguyên liệu:

• 1 cốc anh đào tươi đã bỏ hạt
• ½ quả chuối
• 1 muỗng canh hạnh nhân xay
• 1 muỗng cà phê hạt chia
• ¾ cốc kefir
• ½ muỗng cà phê gừng tươi bào
• vài giọt nước cốt chanh

Cách làm:
Xay tất cả đến khi mịn và uống ngay – thích hợp cho bữa sáng hoặc sau khi tập.

Bạn có biết…?

• Ở Nhật Bản, hoa anh đào (sakura) là biểu tượng của cái đẹp và sự vô thường. Trong mùa hanami, mọi người tụ họp dưới những tán cây đang nở hoa.
• Gối hạt anh đào là phương thuốc dân gian: làm ấm trong lò nướng hoặc lò vi sóng, chúng giữ nhiệt lâu và giúp thư giãn cơ căng.
• Anh đào chín sớm vào mùa hè, vì vậy là một trong những loại quả tươi đầu tiên của mùa ở nhiều nước.
• Trong một số tín ngưỡng dân gian châu Âu, cây anh đào gần nhà được cho là bảo vệ ngôi nhà khỏi sét đánh.

Tóm lại

Anh đào ngọt là loại quả mùa hè thơm ngon với polyphenol chống viêm và bằng chứng đầy hứa hẹn về việc hạ axit uric và các chỉ số viêm. Hãy thưởng thức chúng tươi trong mùa, với lượng vừa phải, trong một chế độ ăn đa dạng.