Taraxacum officinale
Trẻ con thích thổi những quả cầu lông của nó, người làm vườn thì thích nhổ nó đi. Vậy mà bồ công anh là một trong những cây dại hữu ích nhất: mọi bộ phận đều ăn được, và rễ, lá của nó có truyền thống lâu đời như vị thuốc cho tiêu hóa, gan và thận.
Bồ công anh là gì?
Bồ công anh có lá răng cưa, hoa vàng óng và rễ cọc dài. Lá giàu vitamin A, C và K và kali; rễ chứa chất đắng và inulin, một loại chất xơ nuôi lợi khuẩn đường ruột. Vì mọc gần như khắp nơi, nó cũng là một trong những cây dại dễ hái nhất – miễn là xa đường xe và bãi cỏ đã phun thuốc.
Lợi ích sức khỏe của bồ công anh
1. Hỗ trợ gan và mật
Chất đắng trong rễ kích thích dòng chảy mật, giúp tiêu hóa chất béo. Bồ công anh theo truyền thống được dùng cho các rối loạn nhẹ ở gan và túi mật, dù nghiên cứu trên người vẫn còn ít.
2. Hỗ trợ tiêu hóa
Cả lá và rễ kích thích vị giác và dịch tiêu hóa, có thể giảm đầy hơi và cảm giác no căng. Inulin trong rễ hoạt động như prebiotic.
3. Lợi tiểu nhẹ nhàng
Lá bồ công anh làm tăng lượng nước tiểu. Khác với nhiều thuốc lợi tiểu, chúng cũng chứa nhiều kali, nên ít làm cạn khoáng chất này. Vì vậy trà bồ công anh được dùng để hỗ trợ đường tiết niệu.
4. Chống oxy hóa và chống viêm
Lá và hoa chứa polyphenol có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm. Theo truyền thống, bồ công anh còn được dùng cho các vấn đề về da, nhưng bằng chứng chủ yếu là kinh nghiệm truyền miệng.
Cách dùng bồ công anh
- Trà từ rễ hoặc lá – cho tiêu hóa và đường tiết niệu.
- Lá non trong salad – hơi đắng và giàu dưỡng chất; hái vào mùa xuân là tốt nhất.
- Siro hoa – một loại phết ngọt giống mật ong.
- Cồn thuốc từ rễ – cho tác dụng đậm đặc hơn lên tiêu hóa.
An toàn
Không dùng bồ công anh khi bị tắc ống mật, sỏi mật hoặc tắc ruột nếu chưa hỏi ý kiến bác sĩ. Người dị ứng cây họ Cúc (Asteraceae) có thể phản ứng với nó. Do tác dụng lợi tiểu, hãy hỏi bác sĩ nếu bạn dùng thuốc lợi tiểu, lithium hoặc thuốc huyết áp.
Điều đáng biết
- Tên tiếng Anh xuất phát từ tiếng Pháp dent de lion – “răng sư tử” – theo hình dạng của lá.
- Rễ bồ công anh rang được dùng làm đồ uống thay cà phê không chứa caffeine.
- Hoa bồ công anh có thể làm rượu và siro.
Tóm tắt
Bồ công anh là cây dại quý cho tiêu hóa, dòng chảy mật và đường tiết niệu, và là loại rau salad bổ dưỡng vào mùa xuân. Lần tới thấy nó trong vườn, hãy cân nhắc hái vài lá vào bếp.
