Trzęsak morszczynowaty (tremella): śnieżny grzyb dla skóry i urody

Tremella fuciformis

Czym jest tremella?

Tremella, czyli trzęsak morszczynowaty, znana też jako grzyb śnieżny lub srebrne ucho, to przezroczysty, kędzierzawy grzyb, który przypomina nieco biały koral. Od wieków stosuje się ją w kuchni chińskiej i tradycyjnej medycynie, a w ostatnich latach stała się popularnym składnikiem kosmetyków.

Tremella ma nietypowy tryb życia: rośnie na drewnie, ale w rzeczywistości pasożytuje na innych grzybach (głównie z rodzaju Annulohypoxylon). Dziś niemal cała tremella pochodzi z uprawy. Jej polisacharydy potrafią wiązać dużo wody – dlatego stosuje się ją w kremach i serum nawilżających i dlatego po ugotowaniu ma galaretowatą konsystencję.

Wartości odżywcze (na 100 g suszonego proszku)

Możliwe korzyści zdrowotne

Tremella jest znana głównie ze względu na polisacharydy. Badań wciąż jest niewiele i opierają się głównie na laboratoriach i zwierzętach:

• Nawilżenie skóry: Polisacharydy tremelli dobrze wiążą wodę i tworzą na skórze nawilżającą warstwę. W testach kosmetycznych wypadały podobnie jak kwas hialuronowy.
• Działanie antyoksydacyjne: Ochrona przed stresem oksydacyjnym w badaniach laboratoryjnych, co może mieć znaczenie przy starzeniu się skóry.
• Układ odpornościowy: Działanie immunomodulujące w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach.
• Pamięć: Małe koreańskie badanie wykazało lepszą pamięć krótkotrwałą u dorosłych zgłaszających problemy z pamięcią po ośmiu tygodniach przyjmowania ekstraktu z tremelli.
• Poziom cukru i lipidów: Korzystne efekty w badaniach na zwierzętach; brak znaczących badań na ludziach.
• Jelita: Jako błonnik rozpuszczalny polisacharydy tremelli mogą odżywiać bakterie jelitowe.
• Drogi oddechowe: Tradycyjnie stosowana przy suchym kaszlu i podrażnionym gardle.

Nie ma dowodów, że tremella pomaga przy ADHD, nieszczelnym jelicie, cukrzycy typu 2 czy insulinooporności.

Jak stosować tremellę

W kuchni:
Tremella ma łagodny smak, a po namoczeniu i ugotowaniu staje się galaretowata.
Używaj jej w:

• zupach, zwłaszcza słodkich zupach deserowych w stylu chińskim,
• bulionach z jagodami goji i daktylami,
• koktajlach lub galaretkach,
• puddingach z chia i napojem roślinnym.

W tradycyjnej medycynie chińskiej:
Tremellę uważa się za nawilżającą i stosuje do odżywiania „yin płuc” – przy suchym kaszlu, podrażnionym gardle i w rekonwalescencji. Często łączy się ją z jagodami goji, głożyną (jujubą) lub lukrecją.

W kosmetyce:
Ekstrakt z tremelli występuje w serum, kremach i maskach w płachcie, gdzie:

• pomaga skórze zatrzymać wilgoć,
• może sprawić, że skóra wygląda gładziej i jędrniej,
• ma zmniejszać widoczność drobnych zmarszczek – głównie dzięki lepszemu nawilżeniu.

W ogrodzie:
Tremella nie jest typowym grzybem ogrodowym, bo potrzebuje grzyba-gospodarza. Komercyjnie uprawia się ją na trocinach razem z gospodarzem.

Połączenia

• Jagody goji – klasyczne połączenie w chińskich zupach deserowych
• Suszone owoce głożyny (czerwone daktyle) – dla naturalnej słodyczy
• Owoce bogate w witaminę C, jak rokitnik czy acerola – witamina C jest potrzebna do wytwarzania kolagenu
• Chia lub siemię lniane – dla błonnika i kremowej konsystencji
• Korzeń lukrecji – tradycyjnie na gardło (nie przy nadciśnieniu)

Czy wiesz, że…?

• Polisacharydy tremelli potrafią związać wielokrotność własnej masy w wodzie, dlatego stosuje się je w kosmetykach jako roślinną alternatywę dla kwasu hialuronowego.
• Według legendy Yang Guifei, jedna z „Czterech Piękności” starożytnych Chin, regularnie jadła tremellę, by zachować młodą skórę.
• Dopóki w XIX i XX wieku nie opracowano uprawy tremelli, była w Chinach rzadka i droga. Dziś to tani, codzienny składnik.

Przepis: deserowa zupa z tremelli

Składniki:
– 5 g suszonej tremelli, namoczonej przez noc
– 10 suszonych jagód goji
– 2 suszone owoce głożyny bez pestek
– 1 łyżeczka miodu (opcjonalnie)
– 2 szklanki wody
– Szczypta cynamonu lub imbiru

Przygotowanie:
Porwij namoczoną tremellę na małe kawałki i gotuj z owocami głożyny i jagodami goji przez 45 minut, aż zrobi się galaretowata. Lekko ostudź i dosłódź miodem do smaku. Podawaj na ciepło lub schłodzoną.

Ile jeść

Jako żywność typowa porcja to 3–5 g suszonej tremelli; w przypadku proszku lub ekstraktów stosuj się do zaleceń producenta. Tremella jest zwykle dobrze tolerowana. Ponieważ brakuje danych o bezpieczeństwie, kobiety w ciąży i karmiące oraz osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe lub na cukrzycę powinny porozmawiać z lekarzem przed przyjmowaniem skoncentrowanych ekstraktów.

Gdzie rośnie

Dzika tremella rośnie w ciepłych, wilgotnych lasach Azji oraz innych regionów tropikalnych i subtropikalnych. Większość tremelli pochodzi dziś z upraw w Chinach.

Podsumowanie

Tremella to łagodny, wszechstronny grzyb, stosowany zarówno w kuchni, jak i w pielęgnacji skóry. Jej główną siłą są polisacharydy wiążące wodę. Wiele przypisywanych jej korzyści zdrowotnych wykazano tylko w laboratorium, więc ciesz się nią jako żywnością lub składnikiem kosmetyków – nie jako lekarstwem.