Cannabis sativa L.
Czym jest białko konopne?
Białko konopne to roślinne białko w proszku z nasion konopi włóknistych (Cannabis sativa L.). Nasiona najpierw tłoczy się na zimno, by uzyskać olej, a pozostały makuch suszy się i drobno mieli. Konopie włókniste są hodowane tak, by zawierały bardzo mało THC, a same nasiona prawie go nie mają – białko konopne nie działa odurzająco. W UE i wielu innych krajach obowiązują ścisłe limity pozostałości THC w żywności z konopi.
Białko konopne zawiera wszystkie dziewięć aminokwasów egzogennych, choć lizyny jest w nim stosunkowo mało. Dostarcza też błonnika, magnezu, żelaza, cynku, witaminy E oraz trochę kwasów omega-3 i omega-6. Ma łagodny, orzechowy, lekko ziemisty smak i zwykle jest dobrze tolerowane.
Korzyści zdrowotne
- Dostarcza białka ze wszystkimi aminokwasami egzogennymi dla utrzymania i regeneracji mięśni; w połączeniu ze strączkami lub białkiem z pestek dyni lepiej pokrywa zapotrzebowanie na lizynę
- Bogate w błonnik – wspiera trawienie i sytość oraz łagodzi wzrost cukru po posiłkach
- Dużo magnezu – ważnego dla mięśni, nerwów i metabolizmu energetycznego
- Dostarcza żelaza i cynku – szczególnie przydatnych w diecie roślinnej
- Zawiera argininę, aminokwas, z którego organizm wytwarza tlenek azotu rozluźniający naczynia krwionośne
- Zawiera kwasy omega-3 (ALA) – choć znacznie mniej niż nasiona konopi czy olej konopny, bo większość oleju jest wytłaczana
Białko konopne to odżywczy produkt spożywczy, a nie lekarstwo. Nie ma dowodów, że pomaga konkretnie przy ADHD, nieszczelnym jelicie czy cukrzycy – choć dieta bogata w błonnik i białko generalnie służy poziomowi cukru i trawieniu.
Zastosowanie w kuchni, kosmetyce i ogrodzie
W kuchni:
Łagodny, orzechowy smak dobrze sprawdza się w koktajlach, białkowych naleśnikach, kulkach mocy, zupach, sosach i bezglutenowych wypiekach. Jest mniej drobne niż białko serwatkowe czy grochowe i może mieć lekko trawiasty posmak – dobrze równoważą go kakao, banan lub owoce jagodowe.
W tradycji:
Nasiona konopi jada się od tysięcy lat, zwłaszcza w Azji i Europie Wschodniej – jako kaszę, w wypiekach i jako olej. W Polsce znana jest tradycyjna wigilijna siemieniotka.
W kosmetyce:
Olej z nasion konopi, bogaty w nienasycone kwasy tłuszczowe i witaminę E, stosuje się w kremach, balsamach i maskach do suchej skóry.
W ogrodzie i rolnictwie:
Pozostały makuch to dobry nawóz organiczny i pasza. Konopie rosną szybko, zagłuszają chwasty, wymagają niewielu pestycydów i spulchniają glebę głębokimi korzeniami. Ponieważ konopie mogą pobierać z gleby metale ciężkie, warto kupować przebadane produkty z kontrolowanych upraw.
Wartości odżywcze (na 100 g)
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Energia | ok. 400 kcal |
| Białko | 50–55 g |
| Tłuszcz | 11–13 g (omega-3 i 6) |
| Węglowodany | 8–10 g |
| Błonnik | 18–20 g |
| Magnez | 600–700 mg |
| Żelazo | 10–14 mg |
| Cynk | 7–9 mg |
| Witamina E | 5–7 mg |
| Arginina | ok. 4 g |
Wartości różnią się w zależności od produktu i zawartości białka (są proszki z 30–70% białka).
Czy wiesz, że…?
Białko z łuskanych nasion konopi jest bardzo dobrze strawne, bo składa się głównie z łatwo przyswajalnych białek: edestyny i albuminy. Proszki z całych nasion z łuską są nieco gorzej strawne, ale zawierają więcej błonnika.
W oleju konopnym stosunek kwasów omega-3 do omega-6 wynosi około 1:3 – korzystniej niż w większości olejów spożywczych.
Alergie na konopie są rzadkie, dlatego białko konopne to alternatywa dla osób, które nie tolerują soi lub nabiału.
Jak je stosować
Typowa porcja to 20–30 g (dwie–trzy łyżki). Pomysły:
- Zmiksowane z napojem owsianym, bananem i kakao jako koktajl po treningu
- Wmieszane do hummusu z pieczonym burakiem i czosnkiem
- W porannej owsiance z masłem migdałowym
- W zielonym pesto z jarmużem, sokiem z cytryny i pestkami dyni
- Wymieszane z białkiem grochowym lub z pestek dyni dla lepszego profilu aminokwasów
- Z owocami jagodowymi w smoothie bowl
Jeśli nie jesteś przyzwyczajony do dużej ilości błonnika, zacznij od małej porcji i pij dużo wody.
Przepis: zielony pudding z konopiami i kiwi
Składniki:
– 1 dojrzałe awokado
– 1 kiwi
– 2 łyżki białka konopnego
– 1 łyżeczka miodu lub syropu klonowego
– ½ szklanki napoju migdałowego lub kokosowego
– Kilka listków mięty
Zmiksuj wszystkie składniki na krem.
Podawaj schłodzony, posypany wiórkami kokosowymi i jagodami goji.
Gdzie rośnie i jak powstaje
Konopie uprawia się na całym świecie, zwłaszcza w Europie, Kanadzie i Chinach. Wymagają niewiele lub wcale pestycydów i stosunkowo mało wody. Po wytłoczeniu oleju pozostałość nasion suszy się i mieli na proszek białkowy bez rozpuszczalników chemicznych. Szukaj produktów ekologicznych, przebadanych pod kątem THC i metali ciężkich.
Podsumowanie
Białko konopne to odżywcze białko roślinne z błonnikiem, magnezem, żelazem i cynkiem. Nie jest najbardziej białkowym wyborem i ma mało lizyny, ale w połączeniu z innymi białkami roślinnymi i w codziennej kuchni to dobry dodatek – zwłaszcza dla osób jedzących głównie roślinnie.
