Cucurbita pepo
Opis i właściwości
Białko z pestek dyni to zielony proszek z odtłuszczonych pestek dyni. Po wytłoczeniu oleju na zimno pozostały makuch delikatnie się suszy i drobno mieli. Powstaje bogaty w białko proszek o łagodnym, orzechowym smaku, naturalnie bezglutenowy i bez laktozy, odpowiedni dla diety roślinnej.
W zależności od produktu zawiera do 65% białka, a także cynk, magnez, żelazo i potas. Sprawdza się zarówno w przepisach wytrawnych, jak i słodkich.
Korzyści zdrowotne
- Cynk wspiera odporność, skórę i gojenie ran
- Magnez bierze udział w pracy mięśni i nerwów oraz w regulacji cukru
- Białko i błonnik przy małej ilości węglowodanów – w ramach zbilansowanej diety pomagają utrzymać stabilny poziom cukru
- Zawiera sterole roślinne, które w większych ilościach mogą przyczyniać się do obniżenia cholesterolu LDL
- Dostarcza tryptofanu, aminokwasu, z którego organizm wytwarza serotoninę i melatoninę
Olej i ekstrakty z pestek dyni bada się pod kątem łagodzenia dolegliwości z oddawaniem moczu u mężczyzn z przerostem prostaty – z częściowo pozytywnymi wynikami. Proszek białkowy zawiera znacznie mniej oleju. Nie ma dowodów, że białko z pestek dyni pomaga konkretnie przy ADHD, nieszczelnym jelicie czy zaburzeniach hormonalnych.
Zastosowanie w kuchni, medycynie ludowej, kosmetyce i ogrodzie
W kuchni:
Dobre w koktajlach, pastach warzywnych, kremowych zupach, muffinach, kulkach mocy albo jako składnik wiążący w sosach i wegańskich kotletach.
W medycynie ludowej:
Pestki dyni tradycyjnie stosuje się przeciw robakom jelitowym oraz dla wsparcia pęcherza i prostaty. Dowody na te zastosowania są ograniczone.
W kosmetyce:
Olej z pestek dyni, bogaty w witaminę E i nienasycone kwasy tłuszczowe, stosuje się w maskach i odżywczych balsamach.
W ogrodzie:
Liście i miąższ dyni są dobrym kompostem, a makuch można wykorzystać jako nawóz organiczny.
Wartości odżywcze (na 100 g)
| Składnik | Ilość |
|---|---|
| Kalorie | ok. 400 kcal |
| Białko | 60–65 g |
| Tłuszcz | 10–12 g (nienasycone) |
| Węglowodany | 8–10 g |
| Błonnik | 5–7 g |
| Cynk | 7–8 mg |
| Magnez | 500–550 mg |
| Żelazo | 8–12 mg |
| Potas | 1000–1200 mg |
| Tryptofan | ok. 600 mg |
Czy wiesz, że…?
Dynie należą do pierwszych roślin uprawianych w Amerykach – znaleziska archeologiczne z Meksyku mają około 10 000 lat. Wczesne odmiany miały niewiele miąższu i uprawiano je głównie dla odżywczych pestek.
Pestki dyni należą do produktów roślinnych najbogatszych w tryptofan. Czy jedzenie większej ilości produktów bogatych w tryptofan wyraźnie poprawia nastrój lub sen, nie zostało jednoznacznie wykazane – wpływa na to wiele innych czynników.
Jak jeść i z czym łączyć
- W koktajlu z bananem, napojem roślinnym i kakao
- Wmieszane do ciepłej owsianki z cynamonem i suszonymi śliwkami
- Jako baza pesto lub pasty z pieczonego bakłażana
- Z produktami bogatymi w witaminę C, jak papryka, owoce jagodowe czy cytrusy, dla lepszego wchłaniania żelaza
- W połączeniu z białkiem grochowym lub sojowym, by uzupełnić mniejszą zawartość lizyny
Typowa porcja to jedna–dwie łyżki (10–20 g).
Przepis: pasta z pestek dyni i czosnku niedźwiedziego
Składniki:
– 1/2 szklanki białka z pestek dyni
– 1/4 szklanki oliwy
– Garść czosnku niedźwiedziego (lub rukoli)
– 1 łyżka soku z cytryny
– Sól i pieprz do smaku
Zmiksuj wszystkie składniki na gładko. Używaj jako dipu do surowych warzyw albo pasty do chleba.
Gdzie rośnie i jak powstaje
Dynie uprawia się na całym świecie – od Ameryki Północnej i Europy Środkowej po Chiny i Indie. Białko z pestek dyni powstaje przez wytłoczenie oleju na zimno i drobne zmielenie pozostałego makuchu, bez rozpuszczalników chemicznych. Szukaj produktów ekologicznych przebadanych pod kątem zanieczyszczeń.
Podsumowanie
Białko z pestek dyni to wszechstronne, bogate w minerały białko roślinne. To przydatny dodatek do urozmaiconej diety – zwłaszcza dla osób jedzących mało mięsa – ale nie lek na wszystko.
