Vì sao phát hiện sớm lại quan trọng
Tiểu đường type 2 thường không được phát hiện trong nhiều năm. Nhiều người sống với đường huyết cao mà không biết, và đến khi được chẩn đoán, tổn thương có thể đã bắt đầu ở:
- mắt,
- thận,
- thần kinh,
- mạch máu.
Tin tốt là: nếu bạn nhận ra các dấu hiệu sớm, tiền tiểu đường và tiểu đường type 2 giai đoạn đầu thường có thể được chặn lại hoặc thậm chí đảo ngược. Biết cần chú ý điều gì sẽ tạo ra khác biệt lớn.
Điều gì xảy ra trong cơ thể
Trước khi tiểu đường phát triển, hầu hết mọi người trải qua giai đoạn kháng insulin: cơ thể vẫn sản xuất insulin, nhưng tế bào đáp ứng kém hơn. Điều này dẫn đến:
- nhiều đường hơn trong máu,
- tiết nhiều insulin hơn để bù lại,
- năng lượng và cảm giác đói dao động.
Theo thời gian, tuyến tụy không theo kịp nữa, và đường huyết luôn cao. Giai đoạn trước tiểu đường gọi là tiền tiểu đường – và nó có thể kéo dài nhiều năm mà không ai để ý.
10 dấu hiệu sớm của tiểu đường type 2
Dưới đây là các dấu hiệu cảnh báo phổ biến nhất, vì sao chúng xảy ra và cần chú ý điều gì.
1. Đi tiểu nhiều lần, đặc biệt ban đêm
Vì sao xảy ra:
Khi đường huyết cao, thận thải lượng đường dư thừa – và nước theo cùng.
Cần chú ý:
- Thức dậy hai lần trở lên mỗi đêm để đi tiểu
- Lượng nước tiểu nhiều hơn bình thường
- Cảm thấy khát sau đó
2. Khát nước liên tục
Vì sao xảy ra:
Lượng nước mất đi do đi tiểu nhiều dẫn đến khát kéo dài.
Cần chú ý:
- Khô miệng ngay cả sau khi uống
- Thèm đồ uống ngọt, khiến vấn đề tệ hơn
3. Mệt mỏi không rõ lý do và kém tập trung
Vì sao xảy ra:
Tế bào không nhận đủ glucose làm năng lượng, vì nó vẫn ở lại trong máu.
Cần chú ý:
- Mệt dù ngủ đủ
- Khó tập trung
- Tụt năng lượng sau bữa ăn
4. Thay đổi cân nặng
Vì sao xảy ra:
Mức insulin cao thúc đẩy tích mỡ, đặc biệt ở bụng. Ở giai đoạn sau, khi sản xuất insulin giảm, có thể sụt cân không rõ lý do.
Cần chú ý:
- Vòng eo tăng dù chế độ ăn không đổi
- Sụt cân ngoài ý muốn
5. Đói nhiều hơn, đặc biệt thèm đồ ngọt
Vì sao xảy ra:
Khi tế bào sử dụng glucose kém, cơ thể báo đói – thường là thèm carbohydrate nhanh.
Cần chú ý:
- Thèm ăn ngay sau khi ăn
- Cáu kỉnh khi đói
- Cần ăn gì đó ngọt để thấy “bình thường”
6. Ngứa ran, tê hoặc nóng rát ở tay chân
Vì sao xảy ra:
Đường huyết cao làm tổn thương các dây thần kinh nhỏ, thường bắt đầu ở bàn chân.
Cần chú ý:
- Cảm giác kiến bò
- Tê ngón chân hoặc ngón tay
- Đau rát, thường về đêm
7. Nhìn mờ
Vì sao xảy ra:
Thay đổi đường huyết làm thay đổi lượng dịch và hình dạng thủy tinh thể.
Cần chú ý:
- Khó nhìn rõ
- Thị lực thay đổi theo ngày
8. Vết thương lâu lành hoặc hay nhiễm trùng
Vì sao xảy ra:
Đường huyết cao làm yếu phản ứng miễn dịch và tuần hoàn.
Cần chú ý:
- Vết cắt, trầy xước mất hàng tuần mới lành
- Hay bị nhiễm trùng da, đường tiết niệu hoặc nấm
- Các nếp gấp da ngứa, viêm
9. Mảng da sẫm màu
Vì sao xảy ra:
Da sẫm màu như nhung, gọi là bệnh gai đen (acanthosis nigricans), là dấu hiệu của kháng insulin.
Cần chú ý:
- Da sẫm màu, mịn như nhung ở cổ hoặc nách
- Nhiều mụn thịt nhỏ
- Mảng sẫm ở bẹn hoặc trên các khớp
10. Thay đổi tâm trạng và dễ cáu
Vì sao xảy ra:
Đường huyết dao động ảnh hưởng đến năng lượng, tâm trạng và hormone stress. Người bị tiểu đường cũng có nguy cơ trầm cảm cao hơn.
Cần chú ý:
- Tâm trạng chùng xuống không rõ lý do
- Cáu kỉnh khi đói hoặc sau bữa ăn
- Run hoặc bồn chồn khi tụt năng lượng
Bảng tóm tắt
| Triệu chứng | Nguyên nhân có thể |
|---|---|
| Đi tiểu nhiều | Đường huyết dư thừa |
| Khát nước | Mất nước qua thận |
| Mệt mỏi | Tế bào hấp thu glucose kém |
| Tăng hoặc giảm cân | Mất cân bằng insulin |
| Thèm ăn | Insulin hoạt động kém |
| Ngứa ran và tê | Tổn thương thần kinh (bệnh thần kinh) |
| Nhìn mờ | Thay đổi dịch trong mắt |
| Lâu lành | Chức năng miễn dịch suy yếu |
| Mảng da sẫm màu | Kháng insulin |
| Thay đổi tâm trạng | Dao động đường huyết và hormone |
Nên làm gì khi nhận thấy các dấu hiệu này
- Bình tĩnh nhưng hành động
Nhiều thay đổi sớm có thể đảo ngược bằng lối sống – nhưng trước tiên bạn cần biết rõ tình trạng. - Đi xét nghiệm
Hãy đề nghị bác sĩ kiểm tra:- đường huyết lúc đói,
- HbA1c (trung bình ba tháng),
- nếu phù hợp, insulin lúc đói hoặc C-peptide.
- Bắt đầu từ ăn uống
Thức ăn là một trong những công cụ hiệu quả nhất của bạn:- nhiều rau, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt hơn,
- nhiều chất xơ hơn,
- ít đồ uống có đường và sản phẩm bột trắng hơn.
- Vận động
Đi bộ ngắn sau bữa ăn làm giảm rõ mức tăng đường huyết, và vận động đều đặn cải thiện độ nhạy insulin. - Ghi nhật ký
Ghi chép triệu chứng, ăn uống và vận động giúp bạn thấy được quy luật và tiến bộ.
Hãy đi khám ngay nếu bạn bị khát dữ dội, đi tiểu rất nhiều lần, sụt cân nhanh, buồn nôn hoặc lú lẫn – đây có thể là dấu hiệu đường huyết rất cao.
Đọc thêm
- Tiểu đường type 2 là gì? Hướng dẫn dễ hiểu
- 10 thực phẩm tự nhiên giúp giữ đường huyết ổn định
- Sức khỏe đường ruột ảnh hưởng đến đường huyết thế nào
Lời kết
Tiểu đường type 2 hiếm khi xuất hiện đột ngột – cơ thể thường gửi tín hiệu từ rất lâu trước đó. Bạn nhận ra càng sớm thì càng dễ đổi hướng. Nếu nhiều dấu hiệu trong số này nghe quen thuộc, hãy kiểm tra đường huyết: một xét nghiệm đơn giản có thể cho bạn sự rõ ràng và một khởi đầu sớm.
