Rokitnik: korzyści pomarańczowej jagody bogatej w witaminę C

Hippophae rhamnoides

Jaskrawopomarańczowe jagody o ostrym, kwaśno-słodkim smaku: rokitnik rośnie jako ciernisty krzew na wybrzeżach, brzegach rzek i w górach od Europy po Syberię i Himalaje. W Rosji, Chinach i Mongolii od wieków stosuje się go jako pożywienie i lekarstwo, a w Polsce sok i konfitura z rokitnika to klasyki znad Bałtyku.

Jagody wyróżniają się bardzo dużą zawartością witaminy C i olejem zawierającym rzadkie kwasy tłuszczowe omega-7. Oto, co mówią o nich tradycja i nauka.

Wartości odżywcze na 100 g (suszone owoce)

Zawartość witaminy C bardzo zależy od odmiany, regionu i przetworzenia – od około 100 mg do ponad 1000 mg na 100 g świeżych owoców.

Korzyści zdrowotne rokitnika

1. Bogaty w witaminę C
W zależności od odmiany rokitnik zawiera kilka razy więcej witaminy C niż pomarańcze. Mała porcja owoców lub soku może pokryć dzienne zapotrzebowanie. Witamina C przyczynia się do prawidłowego działania odporności, tworzenia kolagenu w skórze i wchłaniania żelaza z produktów roślinnych.

2. Odporność
Witamina C jest w owocach rokitnika stosunkowo stabilna, więc sok i suszone owoce też zachowują jej sporo. Odpowiednie spożycie witaminy C wspiera prawidłową pracę układu odpornościowego; czy rokitnik zapobiega przeziębieniom, nie zostało specjalnie zbadane.

3. Skóra i gojenie ran
Olej z rokitnika zawiera witaminę E, karotenoidy i kwasy omega-7 (kwas palmitoleinowy). Stosuje się go w kremach do suchej i podrażnionej skóry, a w medycynie tradycyjnej przy oparzeniach i ranach. Niewielkie badania sugerują korzyści przy atopowym zapaleniu skóry i gojeniu ran; potrzeba większych badań.

4. Serce i naczynia
Niektóre badania wykazały, że rokitnik może nieznacznie poprawiać lipidy we krwi i zmniejszać stres oksydacyjny. Wpływ na ciśnienie jest niewielki i niejednoznaczny.

5. Błony śluzowe i suche oczy
W fińskim badaniu kapsułki z olejem z rokitnika łagodziły objawy suchego oka. Olej tradycyjnie stosuje się też przy suchości błon śluzowych, np. w jamie ustnej lub pochwie. Badania na zwierzętach pokazują ochronny wpływ na błonę śluzową żołądka; brakuje badań na ludziach.

6. Stany zapalne i stawy
Flawonoidy i karotenoidy z rokitnika działają w badaniach laboratoryjnych przeciwzapalnie. Nie wykazano u ludzi, by łagodził bóle stawów np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów.

7. Wątroba
Badania na zwierzętach i kilka małych badań na ludziach sugerują, że rokitnik może chronić wątrobę. Nie jest lekiem na choroby wątroby.

8. Mózg i nastrój
Witaminy z grupy B i kwasy tłuszczowe są ważne dla układu nerwowego, ale nie ma dowodów, że rokitnik pomaga przy ADHD lub poprawia pamięć i nastrój.

9. Oczy
Beta-karoten jest przekształcany w witaminę A, potrzebną do prawidłowego widzenia. Wspomniane badanie dotyczące suchego oka to najlepszy dowód bezpośredniego wpływu na oczy.

10. Starzenie się skóry
Witamina C, witamina E i karotenoidy chronią komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. Olej z rokitnika jest popularny w pielęgnacji skóry dojrzałej.

Uwaga: Rokitnik może spowalniać krzepnięcie krwi i nieznacznie obniżać ciśnienie oraz poziom cukru. Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, na nadciśnienie lub cukrzycę, porozmawiaj z lekarzem przed przyjmowaniem skoncentrowanych suplementów. Odstaw je dwa tygodnie przed zabiegiem.

Czy wiesz, że…?

• Olej z rokitnika stosuje się w szpitalach w Rosji i Chinach, np. przy oparzeniach i popromiennych uszkodzeniach skóry.
• Olej jest popularny w kosmetyce ze względu na intensywny kolor i odżywcze kwasy tłuszczowe. Nie zastępuje kremu z filtrem.
• Łacińską nazwę rodzaju Hippophae często tłumaczy się jako „lśniący koń”. Według tradycji starożytni Grecy karmili liśćmi konie, by miały lśniącą sierść.

Jak stosować rokitnik

Na co dzień:
– Dodaj 1–2 łyżeczki liofilizowanego proszku do koktajlu lub jogurtu.
– Zrób herbatę z suszonych owoców albo ugotuj syrop lub konfiturę.
– Stosuj olej z rokitnika na skórę albo w kapsułkach (jeśli przyjmujesz leki, najpierw porozmawiaj z lekarzem).

Wskazówka:
Witamina C jest wrażliwa na temperaturę. Do herbaty zalewaj owoce wodą ostudzoną poniżej 70°C.

Przepisy

Poranny napój z rokitnikiem
– 1 szklanka letniej wody
– 1 łyżeczka proszku z rokitnika
– ½ łyżeczki miodu
– Odrobina soku z limonki

Wymieszaj i wypij rano. Smak jest ostry i świeży.

Koktajl z rokitnikiem
– 1 banan
– 1 szklanka napoju roślinnego
– 1 łyżeczka proszku z rokitnika
– ½ łyżeczki imbiru
– 1 łyżka siemienia lnianego
Zmiksuj na krem. Banan łagodzi kwaśny smak owoców.

Podsumowanie

Rokitnik to bogata w składniki odżywcze jagoda z dużą ilością witaminy C, karotenoidów i wyjątkowym olejem. Najlepsze dowody dotyczą zawartości witamin, skóry i suchych oczu. Jako sok, proszek czy olej to smaczny i zdrowy dodatek do diety – nie lek na wszystko.