Urtica dioica
Większość z nas pamięta pokrzywy z dzieciństwa: jeden niewłaściwy krok i nogi piekły przez godzinę. A jednak pokrzywa to jedna z najbardziej odżywczych dzikich roślin w Europie i dawny środek ziołowy – stosowany jako herbata, warzywo, a nawet do pielęgnacji włosów.
Czym jest pokrzywa?
Pokrzywa to roślina wieloletnia, której liście i łodygi pokryte są drobnymi włoskami parzącymi zawierającymi kwas mrówkowy, histaminę i inne substancje drażniące. Suszenie, blanszowanie lub gotowanie całkowicie neutralizuje parzenie. Młode liście są bogate w żelazo, wapń, witaminę C, witaminę K i kwas foliowy.
Korzyści zdrowotne pokrzywy
1. Łagodnie moczopędna
Herbata z liści pokrzywy zwiększa ilość oddawanego moczu i tradycyjnie stosuje się ją wspierająco przy drogach moczowych oraz by pomóc organizmowi wydalać kwas moczowy. Często pije się ją w ramach wiosennych kuracji „przepłukujących” – dowody są głównie tradycyjne, ale działanie moczopędne jest dobrze udokumentowane.
2. Składniki dla zdrowej krwi
Pokrzywa dostarcza żelaza, kwasu foliowego i witaminy C, które są potrzebne do tworzenia czerwonych krwinek. Zupa lub herbata z pokrzywy mogą być przydatną częścią diety, ale stwierdzony niedobór żelaza wymaga leczenia.
3. Włosy, skóra i paznokcie
Pokrzywa działa przeciwzapalnie i tradycyjnie stosuje się ją przy przetłuszczającej się skórze, łupieżu i wypadaniu włosów – zarówno jako herbatę, jak i płukankę. Dowody naukowe są tu ograniczone, ale to łagodne i popularne zastosowania.
4. Działanie przeciwzapalne
Ekstrakty z pokrzywy mogą ograniczać uwalnianie mediatorów zapalnych. Badania sugerują korzyści przy bólach stawów w chorobie zwyrodnieniowej, a w przypadku korzenia pokrzywy – przy dolegliwościach z oddawaniem moczu związanych z przerostem prostaty.
Jak stosować pokrzywę?
- Herbata z suszonych liści – kuracyjnie przez dwa–trzy tygodnie, potem przerwa.
- Płukanka do włosów – przy łupieżu i przetłuszczającej się skórze głowy.
- Zupa z pokrzywy – młode wiosenne liście smakują podobnie do szpinaku.
- Sok ze świeżych liści – ma intensywny smak, najlepiej mieszać go z innymi sokami.
Bezpieczeństwo
Jeśli masz chorobę nerek lub serca z zatrzymaniem płynów, nie stosuj pokrzywy jako środka moczopędnego bez konsultacji z lekarzem. Może wchodzić w interakcje z lekami moczopędnymi, litem i lekami na nadciśnienie, a zawartość witaminy K ma znaczenie przy lekach przeciwzakrzepowych. Unikaj dawek leczniczych w ciąży. Podczas picia herbaty z pokrzywy pamiętaj o odpowiedniej ilości wody.
Warto wiedzieć
- Świeże liście pokrzywy zawierają więcej wapnia niż mleko i sporo witaminy C.
- Z włókien pokrzywy przez stulecia wytwarzano tkaniny – i produkuje się je do dziś.
- W medycynie ludowej celowo smagano pokrzywą bolące stawy, by złagodzić reumatyzm – a niewielkie badania sugerują, że może to faktycznie pomagać.
Podsumowanie
Pokrzywa to odżywcza dzika roślina o łagodnym działaniu moczopędnym i przeciwzapalnym. Jako herbata, zupa czy płukanka do włosów jest prostym i tanim dodatkiem do codziennej rutyny – tylko zbieraj ją w rękawiczkach.
